Kürtlerin devletsizliğini Kürt elitlerinin başarısızlıklarına atıfta bulunarak açıklayan hâkim çağdaş söylemin yerini, Lozan Antlaşması’na giden tarihsel süreçler bağlamında Kürt siyasi liderliğinin arka planlarının, ideolojik çerçevelerinin ve siyasi vizyonlarının çoğulluğunu dikkate alan bir bakış açısına bırakması gerekmektedir.
Kürdistan Meselesinin çatışma dinamiklerinin ana belirleyicilerinden biri olan Lozan Antlaşması'nın günümüz Ortadoğu panoramasını şekillendiren petrol kaynakları özelindeki tartışmalar açısından ise göz ardı edilemez bir önemi vardır. Peki, 1920’li yılların arşiv belgeleri incelendiğinde ‘Kürtler ve Petrol’ bağlamında ortaya çıkan Lozan’a özgü tarihsel resim bize ne söylemektedir?
Neo-kolonyalist karnavallarda şal û şepiklerini giyip ‘Kela Dimdimê çi xweş kel e’ eşliğinde halaya duran, hafızasızlığın, köksüzlüğün ve omurgasızlığın bütün tuzaklarına gelmiş Kürt’e gerçeğin yanlış temsili olan figüran rolü biçiliyor.
Lozan’da Kürt halkının çıkarını temsilen dinsel, kültürel, siyasal, ulusal, demokratik hiçbir madde söz konusu değildi. Kürt siyasal hareketi de o dönemde güçlü ve örgütlü değildi. Fakat antlaşmanın imzalandığı günden bu yana, Kürt halkının gerçek temsilcileri hiçbir zaman bu antlaşmayı kabul etmediler.


